ĐBQH Phạm Thúy Chinh: Tự chủ năng lượng là nền tảng sức mạnh quốc gia
Trong bối cảnh thế giới biến động và nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trở thành vấn đề sống còn đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam. Trao đổi với PetroTimes, đại biểu Quốc hội Phạm Thúy Chinh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội - đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của việc xây dựng nền năng lượng tự chủ, coi đây là nền tảng cốt lõi cho sức mạnh quốc gia trong thời đại mới.
An ninh năng lượng - Yếu tố sống còn trong bối cảnh mới
ĐBQH Phạm Thúy Chinh cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức về an ninh năng lượng, từ xung đột địa chính trị đến biến đổi khí hậu, việc đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn và hiệu quả không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề an ninh quốc gia hàng đầu.
"Năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế, là động lực cho mọi hoạt động sản xuất và đời sống. Một quốc gia không thể phát triển bền vững nếu phụ thuộc quá mức vào nguồn năng lượng nhập khẩu. Việt Nam cần sớm xây dựng chiến lược năng lượng dài hạn với tầm nhìn chiến lược, trong đó tự chủ năng lượng phải được đặt làm trọng tâm," bà Chinh nhấn mạnh.
Giải pháp chiến lược để xây dựng nền năng lượng tự chủ
Theo quan điểm của ĐBQH Phạm Thúy Chinh, để xây dựng nền năng lượng tự chủ, Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược:
- Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng: Không chỉ tập trung vào các nguồn truyền thống mà cần phát triển đồng bộ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, thủy điện nhỏ, sinh khối... Kết hợp với phát triển năng lượng hạt nhân trong tương lai khi đủ điều kiện.
- Tăng cường dự trữ chiến lược: Xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia quy mô lớn, đủ khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, thiên tai, hay biến động thị trường toàn cầu.
- Hoàn thiện thể chế chính sách: Cần sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về năng lượng để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, thu hút đầu tư vào lĩnh vực then chốt này.
- Đầu tư vào công nghệ và đổi mới sáng tạo: Phát triển năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ năng lượng tiên tiến, đặc biệt là công nghệ lưu trữ năng lượng, chuyển đổi số trong ngành năng lượng.
Vai trò nòng cốt của doanh nghiệp nhà nước
ĐBQH Phạm Thúy Chinh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các doanh nghiệp nòng cốt trong hệ thống năng lượng quốc gia, trong đó Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) được xác định là lực lượng chủ lực trong đảm bảo an ninh năng lượng.
"Petrovietnam với thế mạnh về kinh nghiệm, nguồn lực và hệ thống hạ tầng đã và đang đóng vai trò trụ cột trong ngành năng lượng Việt Nam. Tập đoàn không chỉ tập trung vào khai thác dầu khí truyền thống mà còn tích cực đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, phát triển các giải pháp năng lượng sạch, góp phần quan trọng vào quá trình chuyển dịch năng lượng quốc gia," bà Chinh đánh giá.
Thách thức và cơ hội
Tuy nhiên, việc xây dựng nền năng lượng tự chủ không phải là dễ dàng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức:
| Thách thức | Cơ hội |
|---|---|
| Nguồn tài nguyên năng lượng trong nước hạn chế | Tiềm năng năng lượng tái tạo lớn (điện mặt trời, điện gió) |
| Phụ thuộc vào nhập khẩu thiết bị, công nghệ | Chuyển đổi số tạo đột phá trong quản lý năng lượng |
| Thiếu hụt nhân lực chất lượng cao | |
| Biến đổi khí ảnh hưởng đến sản xuất năng lượng | Thị trường năng lượng toàn cầu mở ra cơ hội hợp tác |
Định hướng chiến lược dài hạn
Theo ĐBQH Phạm Thúy Chinh, để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn, Việt Nam cần xác định rõ các định hướng chiến lược:
- Xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng rõ ràng, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.
- Phát triển hệ thống lưới điện thông minh, hiện đại để tối ưu hóa vận hành và quản lý hệ thống năng lượng.
- Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt với các nước có tiềm năng, kinh nghiệm phát triển năng lượng sạch.
- Đầu tư vào giáo dục, đào tạo tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành năng lượng.
Kết luận
"Tự chủ năng lượng không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là vấn đề an ninh quốc gia, là nền tảng cho sức mạnh và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc xây dựng nền năng lượng tự chủ đòi hỏi sự quyết tâm chính trị cao, tầm nhìn chiến lược và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân," ĐBQH Phạm Thúy Chinh khẳng định.
Bà Chinh bày tỏ tin tưởng rằng với sự nỗ lực của toàn ngành và sự đồng thuận của xã hội, Việt Nam sẽ từng bước xây dựng được nền năng lượng độc lập, tự chủ, hiện đại và bền vững, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế quốc gia trong khu vực và trên thế giới.